Kepçe Kulak Ameliyatı (Otoplasti)

Kepçe kulak ameliyatı (otoplasti) hakkında açık ve dürüst bilgiler: Kulaklar neden kepçe olur, doğru yaş, dikiş ve kıkırdak teknikleri, hafta hafta iyileşme süreci ve riskler.

Otoplasti neyi değiştirebilir, neyi değiştiremez, çocuklarda doğru yaş nedir ve neden amaç düz değil, doğal bir kulaktır?

Otoplasti, kulak estetiği ya da halk arasındaki adıyla kepçe kulak ameliyatı, kulak kıkırdağını yeniden şekillendirerek dışarı doğru duran kulakların başa daha yakın ve doğal bir konumda durmasını sağlar. Çocuklarda genel anestezi, yetişkinlerde ise çoğu zaman lokal anestezi altında yapılır. Lokal anesteziye sedasyon (hafif uyutma) eklenebilir. Ameliyat genellikle bir ila iki saat sürer. Kesi kulağın arkasında gizlenir. Çoğu kişi yaklaşık bir hafta içinde okula, işe ve günlük yaşamına döner. Nihai sonuç yaklaşık üç ayda oturur.

Otoplasti, çocuklar ve yetişkinler için plastik cerrahideki en memnuniyet verici ameliyatlardan biridir. Aynı zamanda inceliğin çok önemli olduğu bir ameliyattır. Fazla düz yapıştırılmış ya da keskin, doğal olmayan kıvrımları olan kulaklar, düzeltilen kepçelikten daha fazla dikkat çeker. Bu rehber, otoplastinin neleri kapsadığını ve iyi bir planı nasıl tanıyacağınızı anlatıyor.

Otoplasti nedir ve neyi yapamaz?

Kepçe kulak genellikle kalıtsaldır ve doğuştan bulunur. Çoğunlukla kıkırdaktaki iki farklılıktan birinden ya da her ikisinden kaynaklanır:

• Yeterince gelişmemiş antiheliks kıvrımı. Kulağın dış kenarının hemen iç tarafındaki kavisli çıkıntıdır. Bu kıvrım düzgün oluşmadığında kulağın üst kısmı baştan uzakta durur.
• Derin kulak çanağı (konka). Kulak yolunun yanındaki çanak büyük olduğunda tüm kulağı dışarı doğru iter.

Bazı kişilerde belirgin bir kulak memesi de bu görünüme katkıda bulunur.

Otoplasti bu farklılıkları düzeltir. Antiheliks kıvrımını oluşturur veya belirginleştirir, kulak çanağını küçültür veya geriye alır ve kulak memesini yeniden konumlandırır. Böylece kulak, doğal kıvrımları korunarak başa yaklaştırılır.

Otoplasti işitmeyi etkilemez. Kepçe kulak işitmeyi etkilemez ve ameliyat da işitmeyi değiştirmez.

Kulakları birebir aynı yapmaz. Ameliyattan önce hiçbir iki kulak birbirinin aynısı değildir ve sonrasında da küçük farklar kalır.

Kulak rekonstrüksiyonu değildir. Ciddi derecede az gelişmiş veya hiç oluşmamış (mikrotia) ya da bir yaralanmayla ağır hasar görmüş bir kulak, rekonstrüksiyon gerektirir. Bu farklı ve daha karmaşık bir ameliyattır.

Bu sayfadaki en önemli konu: Düz değil, doğal kulak

Otoplastinin amacı, başın yanına yapışmış bir kulak değil, artık dikkat çekmeyen bir kulaktır. İyi düzeltilmiş bir kulak hâlâ doğal bir açıyla durur, yumuşak kıvrımlarını korur ve hiç ameliyat olmamış gibi görünür.

En önemli üç nokta şunlardır:

• Mesafe ve açı. Kulağa önden bakıldığında, kulağın dış kenarı antiheliks kıvrımının arkasından hâlâ hafifçe görünmelidir. Tamamen kaybolursa kulak yapıştırılmış gibi görünür.
• Kulak boyunca denge. Kulağın orta kısmını üst ve alt kısımlarından daha fazla düzeltmek, “telefon kulağı” denen görünüme yol açar: Üst ve alt kısımlar dışarıda kalır, orta kısım ise düz bir şekilde bastırılmış görünür. İyi bir düzeltme yukarıdan aşağıya dengelidir.
• Yumuşak kıvrımlar. Yeni oluşturulan antiheliks kıvrımı keskin bir çıkıntı değil, yumuşak ve yuvarlak olmalıdır.

İyi bir cerrah ameliyat sırasında kulakları önden, arkadan ve her iki yandan kontrol eder ve iki kulak arasında simetri hedefler.

Kepçe kulak ameliyatı neden tercih edilir?

Dışarı doğru duran kulaklar: Önden ya da saçlar toplandığında belirgin olan kulaklar.

Alay edilme veya kendini rahatsız hissetme: Özellikle çocuklarda ve gençlerde.

Kulaklar nedeniyle belirli saç modellerinden, sporlardan veya fotoğraf çektirmekten kaçınma.

Asimetri: Bir kulağın diğerinden daha fazla dışarıda durması.

Diğer kulak şekilleri: Üst kenarı öne katlanmış kulak (lop ear veya cup ear), büyük kulak ya da küpe nedeniyle uzamış veya yırtılmış kulak memesi.

Çocuklarda kepçe kulak: Zamanlama ve çocuğun isteği

Yenidoğanlar. Hayatın ilk haftalarında kulak kıkırdağı şekil verilebilecek kadar yumuşaktır. İdeal olarak ilk birkaç hafta içinde başlanan ve birkaç hafta boyunca kullanılan kişiye özel atel veya kalıplama cihazları, birçok kepçe veya şekil bozukluğu olan kulağı ameliyatsız düzeltebilir. Bebeğinizin kulakları dışarıda duruyorsa, çocuk doktorunuza veya bir plastik cerraha erkenden danışın.

Yaklaşık 5–6 yaşından itibaren. Kulak, yetişkin boyutunun büyük kısmına ulaşmıştır ve kıkırdak hâlâ kolayca şekillendirilebilecek kadar yumuşaktır. Otoplasti bu yaştan itibaren, çoğu zaman okulda alay edilme bir sorun hâline gelmeden önce yapılabilir.

Çocuğun isteği önemlidir. Ameliyat için en doğru zaman, çocuğun kulaklarının farkında olduğu, değişmelerini istediği ve bandaj ile ameliyat sonrası bakıma uyum sağlayabildiği zamandır. Yalnızca ebeveynin isteğiyle yapılan bir ameliyat doğru bir başlangıç noktası değildir.

Çocuklarda otoplasti genel anestezi altında yapılır.

Yetişkinlerde kepçe kulak ameliyatı

Üst yaş sınırı yoktur. Yetişkinlerde kıkırdak daha serttir ve bazen daha fazla şekillendirme gerektirir. Pek çok yetişkin otoplastiyi lokal anestezi altında, sedasyonla veya sedasyonsuz olarak yaptırır. Yetişkinler sıklıkla aynı seansta kulak memesi onarımı da ister.

Kepçe kulak ameliyatı teknikleri

Kesi, kulağın arkasındaki kıvrıma yapılır, böylece iz başa yakın tarafta gizli kalır. Bazı özel kulak şekillerinde nadiren ön tarafta küçük bir kesi gerekebilir. Bu kesiden cerrah aşağıdaki tekniklerden birini veya birkaçını uygular:

Dikiş teknikleri. Kıkırdağa yerleştirilen kalıcı dikişler, antiheliks kıvrımını oluşturmak için kıkırdağı katlar ya da kulak çanağını başa doğru geriye alır. Dikiş teknikleri kıkırdağı korur ve yumuşak, doğal bir kıvrım sağlar.

Kıkırdak şekillendirme. Kıkırdak, yeni şekline bükülebilmesi için inceltilir, çizilir veya kısaltılarak zayıflatılır. Genellikle yetişkinlerdeki sert kıkırdakta kullanılır ve çoğu zaman dikişlerle birlikte uygulanır.

Kulak çanağının küçültülmesi. Derin bir çanaktan hilal şeklinde bir kıkırdak parçası alınarak kulağın başa daha yakın durması sağlanır.

Kulak memesi düzeltmesi. Belirgin bir kulak memesi yeniden konumlandırılır ya da uzamış veya yırtılmış bir kulak memesi onarılır.

Cilt alınması. Gerektiğinde kulak arkasından az miktarda cilt alınır.

“Kesisiz” veya ip ile otoplasti. Dikişler, klasik bir kesi yapılmadan çok küçük deliklerden yerleştirilir. Yumuşak kıkırdağa sahip bazı hafif vakalara uygundur, ancak zamanla kulağın tekrar dışarı açılma oranı daha yüksektir.

Otoplastiye yeni bir bakış

Uzun yıllar boyunca otoplasti, Op. Dr. Feryal Yıldız’ın bilinçli olarak uzak durduğu az sayıdaki estetik işlemden biriydi. Geleneksel sonuçlar, onun estetik anlayışı için çoğu zaman fazla belirgin ya da ameliyatlı görünüyordu.

Bu bakış açısı, son derece doğal ve hiç dokunulmamış görünen sonuçlar elde etmeyi amaçlayan gelişmiş bir otoplasti tekniğini keşfettikten sonra değişti. Kulakların, doğal karakterleri korunarak ne kadar güzel bir şekilde yeniden şekillendirilebildiğini görmek, kulak cerrahisine yeni bir gözle bakmasını sağladı.

Bugün Dr. Yıldız, otoplastiye de yüz ve vücut estetiğine gösterdiği özenle yaklaşıyor: Anatomiye saygı göstermek, kişiye özgü özellikleri korumak ve asla “yaptırılmış” gibi görünmeyen sonuçlar elde etmek.

Onun için doğal otoplastinin amacı basittir: Sanki hep öyleymiş gibi görünen, doğru konumlanmış kulaklar.

Kepçe kulak ameliyatı kimler için uygundur?

Otoplasti, yaklaşık 5–6 yaşından itibaren çocuklar ve kepçe veya şekil bozukluğu olan kulaklarından rahatsız olan, genel sağlık durumu iyi her yaştaki yetişkin için uygundur. Yetişkinler sigara içmemeli ya da ameliyattan yeterince önce ve sonra sigarayı bırakmalıdır.

En önemlisi gerçekçi beklentilerdir: Birebir aynı kulaklar değil, doğal duran ve artık dikkat çekmeyen kulaklar.

Kabarık iz veya keloid geçmişiniz varsa cerrahınıza mutlaka söyleyin. Kulak arkası, buna yatkın kişilerde keloidin sık görüldüğü bölgelerden biridir.

Kimler için uygun değildir?

Dış kulak, genellikle 6 yaş civarında gelişimini büyük ölçüde tamamlar. Bu nedenle Op. Dr. Feryal Yıldız, kulak yeterli yapısal olgunluğa ulaşmadan otoplasti yapılmasını genellikle önermez. Zamanlama her çocuk için ayrı ayrı değerlendirilir.

Ameliyat ve ilk haftalar

Otoplasti, bir veya iki kulağın ameliyat edilmesine ve gereken tekniklere bağlı olarak yaklaşık bir ila iki saat sürer. Genellikle aynı gün eve dönülür.

Ameliyattan sonra kulakları korumak ve yeni şekillerini sabitlemek için başa yumuşak dolgulu bir bandaj sarılır. Bu bandaj genellikle birkaç gün sonra çıkarılır. Kulaklar ağrılı, şiş ve bazen uyuşuk olur. Ağrı genellikle sıradan ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.

Ameliyattan sonra:

• Bandajı klinikte çıkarılana kadar çıkarmayın.
• Ardından, uyurken kulaklarınızın öne katlanmaması için kulaklarınızın üzerine size söylendiği şekilde elastik bir bant takın. Bu bant genellikle ilk başta gece gündüz, sonra yaklaşık altı hafta boyunca geceleri kullanılır.
• İlk haftalarda sırt üstü uyuyun.
• Yaklaşık iki hafta öne eğilmekten, ağır kaldırmaktan ve yorucu egzersizlerden kaçının.
• Yaklaşık altı hafta temas sporlarından ve kulağa çarpabilecek veya kulağı katlayabilecek her şeyden kaçının.
• Saçınızı yalnızca size söylendiği zaman ve şekilde yıkayın.
• Sigara içmeyin.

Bir kulak giderek daha fazla ağrıyorsa veya ağrı bir tarafta çok daha şiddetliyse, özellikle ilk iki gün içinde, kliniği hemen arayın. Bu, cilt altında kanama olduğuna işaret edebilir ve kıkırdağı korumak için hızlı tedavi gerektirir.

Kepçe kulak ameliyatı sonrası iyileşme süreci

1–3. günler. Ağrı ve şişlik en yüksek seviyededir, bandaj yerindedir.

3–7. günler. Bandaj çıkarılır ve kulaklar kontrol edilir. Kulaklar şiş görünür ve morarmış olabilir.

Yaklaşık bir hafta. Çoğu kişi bant takarak okula, işe ve günlük yaşamına döner.

1–2. haftalar. Dikişler alınır veya kendiliğinden erir, şişlik inmeye devam eder.

2–6. haftalar. Bant geceleri takılır. Hafif egzersize başlanır.

Yaklaşık 6. hafta. Onay alındıktan sonra temas sporlarına dönülür.

Yaklaşık 3. ay. Kulağın son şekli görülür. Kulak arkasındaki iz ilk yıl boyunca solmaya devam eder.

Kepçe kulak ameliyatının sonucu kalıcı mı?

Otoplastinin sonucu genellikle kalıcıdır. Az sayıda vakada kulağın bir kısmı, ilk aylar içinde yavaş yavaş yeniden dışarı açılır. Bu genellikle bir dikişin gevşemesinden ya da kıkırdağın eski şekline dönmeye çalışmasından kaynaklanır. Küçük bir revizyonla düzeltilebilir.

Riskler ve komplikasyonlar

Hiçbir ameliyat risksiz değildir ve bu bölümü atlayan bir sayfaya güvenmemek gerekir. Otoplastinin bilinen riskleri şunlardır:

Nüks. Kulağın bir kısmı veya tamamı yeniden dışarı açılabilir ve bazen revizyon gerektirir.

İki kulak arasında asimetri.

Aşırı düzeltme. Kulaklar fazla düz veya yapışık durabilir, keskin ve doğal olmayan kıvrımlar oluşabilir ya da “telefon kulağı” görünümü ortaya çıkabilir.

Hematom. Cilt altında biriken kan, kıkırdağı korumak için hızlı tedavi gerektirir.

Enfeksiyon. Kıkırdak enfeksiyonu da buna dahildir. Nadirdir, ancak hızlı tedavi gerektirir.

Dikiş sorunları. Kalıcı bir dikiş zaman zaman elle hissedilebilir, ciltten dışarı çıkabilir veya küçük, iltihaplı bir şişliğe neden olabilir ve alınması gerekebilir.

Kabarık veya keloid iz. Kulak arkasında, buna yatkın kişilerde görülebilir.

Uyuşukluk, hassasiyet veya soğuğa duyarlılık. Bunlar genellikle geçicidir.

Ek ameliyat. Yukarıdakilerden herhangi biri için gerekebilir.

Anestezi riskleri.

Ameliyat için şehir dışından veya yurt dışından İstanbul’a geliyorsanız

Kliniğimize Türkiye’nin farklı şehirlerinden ve İngiltere, İrlanda, Almanya, Fransa, Körfez ülkeleri gibi pek çok yerden hasta geliyor. Ameliyat için seyahat etmek makul bir karardır, ancak yaşadığınız yerde olacağınız bir ameliyata göre daha fazla planlama gerektirir.

Değerlendirme. Kullanılacak tekniği, kıkırdağın şekli ve kepçeliğin nedeni belirler. Fotoğraflar iyi bir başlangıçtır, ancak muayene yüz yüze yapılır.

Ne kadar kalmalısınız? Bandaj çıkarılıp kulaklar kontrol edilene kadar, yani genellikle yaklaşık bir hafta kalmayı planlayın.

Çocuğunuzla seyahat ediyorsanız. Başın üzerinden giyilmesi gerekmeyen rahat kıyafetler getirin ve ilk günler için sakin aktiviteler planlayın.

Döndükten sonraki takip. Eve döndüğünüzde kulakları kimin kontrol edeceğini ayarlayın. Yaşadığınız yerdeki sağlık kurumları, başka bir yerde yapılmış özel bir ameliyatın rutin takibini veya revizyonunu üstlenmek zorunda değildir. Gerçek bir acil durumda ise sizi tedavi ederler.

Revizyon koşullarını yazılı alın. Kulağın bir kısmı yeniden dışarı açılırsa veya düzeltme gerekirse ne olacağını önceden netleştirin: Ameliyatı kim yapacak, nerede yapılacak ve masrafı kim karşılayacak.

Kayıtlarınız. Ameliyat notunuzu ve taburculuk talimatlarınızı yanınızda götürün.

Cerrah seçimi

Sıfatlara değil, uzmanlık belgesine bakın. Cerrahın hangi ülkede, hangi uzmanlık siciline kayıtlı olduğunu sorun ve bunu bağımsız olarak doğrulayın.

Kepçeliğin nedenini sorun. Kıvrım mı, kulak çanağı mı, kulak memesi mi, yoksa bunların bir kombinasyonu mu? Ve bu durumun hangi tekniği gerektirdiğini sorun.

Önden ve arkadan çekilmiş, en az bir yıllık sonuçları görmek isteyin.

Ameliyattan önce revizyon politikasını sorun.

Çocuğunuz için ameliyat düşünüyorsanız, cerrahın yalnızca sizinle değil, çocuğunuzla da konuşmasını bekleyin.

Ameliyat günü sizi kimin ameliyat edeceğini sorun.

Baskıya karşı dikkatli olun. Süreli fiyat teklifleri veya kararın aynı gün beklenmesi, ticari önceliklerin tıbbi önceliklerin önüne geçtiğinin işaretleridir.

Kepçe kulak ameliyatı hakkında sık sorulan sorular

Otoplasti nedir?

Dışarı doğru duran kulakların başa daha yakın ve doğal bir konumda durması için kulak kıkırdağını yeniden şekillendiren ameliyattır.

Kepçe kulak ameliyatı için en uygun yaş kaçtır?

Kulağın yetişkin boyutunun büyük kısmına ulaştığı yaklaşık 5–6 yaşından itibaren, ideal olarak da çocuk bunu istediğinde. Yetişkinler için üst yaş sınırı yoktur.

Bebeklerde kepçe kulak ameliyatsız düzeltilebilir mi?

Kıkırdak hâlâ yumuşakken, yani hayatın ilk birkaç haftası içinde atelle kalıplamaya başlanırsa çoğu zaman evet.

Kepçe kulak ameliyatı iz bırakır mı?

İz kulağın arkasındaki kıvrımda gizlidir ve ilk yıl boyunca solar.

Otoplasti işitmeyi etkiler mi?

Hayır. Kepçe kulak işitmeyi etkilemez ve ameliyat da işitmeyi değiştirmez.

Kepçe kulak ameliyatı lokal mi, genel anestezi ile mi yapılır?

Çocuklarda genellikle genel anestezi uygulanır. Pek çok yetişkin ise lokal anestezi altında, sedasyonla veya sedasyonsuz ameliyat olur.

Kepçe kulak ameliyatından sonra iyileşme ne kadar sürer?

Çoğu kişi yaklaşık bir hafta içinde okula, işe ve günlük yaşamına döner. Yaklaşık altı hafta boyunca geceleri bant takılır.

Kepçe kulak ameliyatı acıtır mı?

İlk günlerde kulaklar ağrılı ve hassastır. Ağrı genellikle sıradan ağrı kesicilerle kontrol altına alınır.

Kepçe kulak ameliyatının sonucu kalıcı mı?

Genellikle evet. Az sayıda vakada kulağın bir kısmı yeniden dışarı açılır ve küçük bir revizyon gerekir.

Yırtılmış veya uzamış kulak memeleri onarılabilir mi?

Evet. Çoğu zaman lokal anestezi altında, tek başına veya otoplastiyle birlikte yapılabilir.

Muayene randevusu

Kendiniz veya çocuğunuz için otoplasti düşünüyorsanız, atılacak en faydalı adım kapsamlı bir değerlendirmedir. Bu değerlendirme; kepçeliğin nedenini bulmak için kulak kıkırdağının muayenesini, özellikle çocuklarda zamanlama hakkında dürüst bir görüşmeyi ve önerilen tekniğin ne olduğunun ve neden seçildiğinin net bir açıklamasını içerir.

Op. Dr. Feryal Yıldız ile muayene randevusu almak için kliniğimize ulaşabilirsiniz. Ameliyat olma zorunluluğunuz yoktur ve aynı gün karar vermeniz beklenmez.

‍

‍