Burun Estetiği (Rinoplasti)
Burun estetiği hakkında açık ve dürüst bilgiler: Şekil ve nefes, açık ve kapalı teknik, preservation ve piezo teknikleri, ay ay iyileşme süreci, revizyon riski ve ameliyatın yapamadıkları.
Burun estetiği: Teknikler, iyileşme süreci ve ameliyatın neleri değiştirebileceği
Burun estetiği (rinoplasti), plastik cerrahinin teknik olarak en zorlu ameliyatlarından biri olarak kabul edilir. Burun yüzün merkezindedir, insanların ilk fark ettiği özelliktir ve son dikişten sonra bir yıl boyunca şekil değiştirmeye devam eden kıkırdak ve kemikten oluşur.
Muayenede gelen soruların çoğu ameliyat olup olmamakla ilgili değildir. Gerçekte neyin değişeceği, değişikliğin ortaya çıkmasının ne kadar süreceği ve sonuç istenildiği gibi olmazsa ne olacağıyla ilgilidir. Bu rehber, bu konuların her biri hakkında bilinenleri, okuması daha az rahat olan kısımlar dahil, bir araya getiriyor.
Burun estetiği nedir ve neyi yapamaz?
Burun estetiği, burnun kemik ve kıkırdak iskeletini ve bunun üzerini örten yumuşak dokuyu yeniden şekillendirir. Burun sırtındaki kemeri düzeltebilir, geniş bir burun sırtını daraltabilir, burun ucunu inceltebilir veya kaldırabilir, burun deliklerini daraltabilir, eğriliği düzeltebilir ve hava yolunu iyileştirebilir.
Yapamayacağı şey, size başka birinin burnunu vermektir. Ameliyat mevcut yapınızı yeniden şekillendirir, onu değiştirmez. Sahip olduğunuz kıkırdak, cildinizin kalınlığı ve kemik tabanınızın genişliği sonucun sınırlarını belirler ve bu sınırlar kişiye özeldir. Sizi muayene etmeden bir sonuç için söz veren cerrah, bunun mümkün olup olmadığını bilebilecek durumda değildir.
Burun estetiği yüzü simetrik de yapamaz. Neredeyse hiçbir yüz simetrik değildir. İki taraf arasında bir miktar fark olması normaldir ve ameliyattan sonra da devam eder. Buna şaşırmak yerine baştan beklemek daha doğrudur.
Burun estetiği neden yapılır: Görünüm ve nefes
Nedenler ikiye ayrılır ve pek çok hastada her ikisi de vardır.
Estetik nedenler genellikle profil çizgisi, burun ucunun çıkıntısı ve burun deliklerinin genişliğidir. Dengeli görünen oranlar cinsiyete ve yaşa göre farklılık gösterir. Erkeklerde genel eğilim daha güçlü ve maskülen hatlar, kadınlarda ise daha yumuşak geçişler ve daha zarif bir yapıdır. Bunlar kural değil eğilimdir ve varsaymak yerine doğrudan konuşulmaya değer.
İşlevsel nedenler hava akışıyla ilgilidir. Burun eğriliği (septum deviasyonu), büyümüş burun etleri (konka) veya çöken bir burun kanadı (nazal valv yetmezliği) nefes almayı engelleyebilir. Bunlar septoplasti ve konka küçültme ile cerrahi olarak düzeltilir. Çoğu zaman estetik işlemle aynı ameliyatta yapılır ve bu genellikle iki ayrı ameliyata tercih edilir.
Burnunuzdan nefes almakta zorlanıyorsanız, görünüm için gelmiş olsanız bile muayenede bunu söyleyin. Hava yolu göz ardı edilerek yapılan estetik şekillendirme nefes almayı kötüleştirebilir. Bu sorunun klasik örneği, iç yapısının taşıyabileceğinden fazla daraltılmış bir burundur ve geri döndürülmesi zordur.
Açık mı, kapalı burun estetiği mi?
Burun iskeletine ulaşmanın iki yolu vardır.
Kapalı (endonazal) burun estetiği tamamen burun deliklerinin içinden yapılan kesilerle gerçekleştirilir. Dışarıda iz kalmaz. İlk haftalarda şişlik çoğu zaman biraz daha azdır.
Açık (eksternal) burun estetiğinde buna ek olarak burun delikleri arasındaki cilt şeridine (kolumella) küçük bir kesi yapılır. Bu kesi cildin kaldırılmasına ve yapının doğrudan görülmesine olanak tanır. Bu bölgede küçük bir iz kalır ve çoğu kişide iyileştikten sonra zor fark edilir.
İkisinden biri kesin olarak daha iyi değildir. Açık teknik daha doğrudan kontrol sağlar ve genellikle karmaşık burun ucu çalışmalarında, belirgin asimetride ve revizyon vakalarında tercih edilir. Kapalı teknik dış kesiden kaçınır ve daha basit şekillendirmelere uygundur. Dürüst cevap şudur: Teknik sorunu takip etmelidir. Bu iki teknikten yalnızca birini uygulayan bir cerrah, seçimini sizin anatominize göre değil, kendi alışkanlığına göre yapıyordur.
Preservation (koruyucu) mu, yapısal burun estetiği mi?
Burun estetiğinde şu anda gerçek bir teknik tartışma sürüyor. Bunu anlamak önemlidir, çünkü burnunuzun nasıl görüneceğini etkiler.
Yapısal burun estetiği, burun sırtını alır veya yeniden şekillendirir, ardından desteği kıkırdak greftlerle yeniden inşa eder. Yerleşik bir yaklaşımdır, çok yönlüdür ve zor burunlarda iyi sonuç verir.
Preservation (yapı koruyucu) burun estetiği, burun sırtını söküp yeniden inşa etmek yerine, doğal burun sırtı çizgisini koruyarak alçaltmayı amaçlar. Anatomiye uygun olduğunda sonuç daha az ameliyatlı görünebilir. Her burna uygun değildir ve her durumda daha iyi bir seçenek de değildir.
İkisi arasında seçim yapmanız gerekmez. Ancak size hangisini önerdiğini ve nedenini açıklayabilen bir cerraha ihtiyacınız var.
Burun kemiğinin ultrasonik cihazla şekillendirildiği piezo tekniğinin neyi değiştirip neyi değiştirmediğini piezo burun estetiği yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.
Burun neyle yeniden yapılandırılır?
Yeniden şekillendirme çoğu zaman yalnızca doku almayı değil, destek eklemeyi de gerektirir. Bunun için kullanılan kıkırdak genellikle burun orta bölmesinden (septum) alınır. Zaten ameliyat alanında olduğu için ilk tercih budur. Daha fazlasına ihtiyaç duyulduğunda, ki bu septum kıkırdağının çoğu zaman daha önce kullanılmış olduğu revizyon ameliyatlarında sıktır, kıkırdak kulaktan veya kaburgadan alınabilir.
Bu iki nedenle önemlidir. Birincisi onam görüşmesini etkiler, çünkü ikinci bir bölge ikinci bir iz ve ikinci bir iyileşme alanı demektir. İkincisi önceden sorulması gereken makul bir sorudur: Septumumun sağladığından daha fazla kıkırdağa ihtiyacınız olursa, nereden alacaksınız?
Aşırı rezeksiyon, yani fazla doku alıp yetersiz destek vermek, revizyon ameliyatlarının büyük bir kısmının nedenidir. Bir burnun altıncı ayda kabul edilebilir, beşinci yılda ise sıkışmış veya çökmüş görünmesinin nedeni budur. Destek isteğe bağlı değildir.
Neredeyse kimsenin bahsetmediği konu: Cilt kalınlığı
Burun cildinizin kalınlığı, sonucunuz üzerinde çoğu hastaya söylenenden daha fazla etkiye sahiptir.
İnce cilt alttaki iskeleti net bir şekilde gösterir. İncelik hızla görünür hâle gelir, ancak her düzensizlik de görünür. Kalın bir cildin gizleyeceği küçük şekil farkları belli olur.
Kalın cilt yapının üzerine örtülür ve ayrıntıları gizler. Burun ucunda belirginlik elde etmek daha zordur, şişliğin inmesi çok daha uzun sürer ve nihai sonucun ortaya çıkması bir yılı rahatlıkla aşabilir. Bu teknikle değil dokuyla ilgili bir konudur ve hiçbir cerrah bunu değiştiremez.
Hangi cilt yapısına sahip olduğunuzu ve bunun gerçekçi beklentiler açısından ne anlama geldiğini sorun. Muayenede sorabileceğiniz en faydalı sorulardan biridir.
Burun estetiği için uygun yaş
Burun estetiği, yüz kemiklerinin büyümesi tamamlandıktan sonra yapılır. Bu genellikle kadınlarda 17–18, erkeklerde 18–19 yaş civarıdır. Büyüme tamamlanmadan ameliyat yapmak, yüz gelişmeye devam ettikçe değişen bir sonuç riski taşır.
Bunun dışında bir üst yaş sınırı yoktur. Genel sağlık durumu, iyileşme kapasitesi ve cildin esnekliği, yaştan daha önemlidir.
Ameliyat ve ilk haftalar
Burun estetiği genel anestezi altında yapılır. Süre, yapılan işleme göre büyük farklılık gösterir. Basit bir primer vaka ile kaburga kıkırdağı kullanılan karmaşık bir revizyon karşılaştırılabilir ameliyatlar değildir. Op. Dr. Feryal Yıldız’ın pratiğinde primer kapalı preservation burun estetiği genellikle yaklaşık 2 saat sürer. Ancak ameliyat süresi her hastanın anatomisine ve işlemin karmaşıklığına göre değişebilir.
Burnun üzerine bir alçı veya atel konur ve bu genellikle ilk hafta içinde çıkarılır. İlk günlerde göz çevresinde morarma ve şişlik bekleyin. İkisi de olağandır ve geçer. Çoğu kişi süreci beklediğinden daha az ağrılı bulur. Daha sık tarif edilen his ağrı değil, basınç ve tıkanıklıktır.
İlk haftalardaki burun tıkanıklığı normaldir ve ameliyatın nefes almayı iyileştirmediği anlamına gelmez. Önce içerideki şişliğin inmesi gerekir.
Ameliyattan sonra:
- İlk hafta başınız yüksekte uyuyun.
- Burun sırtına oturan gözlüklerden ve buna baskı yapan her şeyden kaçının.
- Dört ila altı hafta yorucu egzersizden kaçının.
- Şişliği ve izleri kötüleştirdiği için burnunuzu güneş ışığından koruyun.
- Size verilen ürünleri ve burun yıkama solüsyonlarını size söylenen programa göre kullanın.
Çoğu kişi yedi ila on gün içinde masa başı işe döner.
Burun estetiği sonrası iyileşme süreci
- 1. hafta: Atel yerindedir. Morarma ve şişlik en yüksek seviyededir. Başınız yüksekte dinlenin.
- 2. hafta: Atel çıkarılır. Morluklar büyük ölçüde geçmiştir. Çoğu kişi masa başı işe döner.
- 3–6. haftalar: Yorucu egzersiz, temas sporları ve burna darbe alma riski taşıyan her şeyden kaçınılır.
- 3–6. aylar: Şişlik gözle görülür şekilde azalır. Burun kendi şeklini almaya başlar.
- 6. ay ile 1. yıl arası: Son şekil oturur. Burun ucu en son incelen bölgedir.
Bu sayfadaki en önemli konu
İkinci haftada gördüğünüz burun sonucunuz değildir. Üçüncü ayda gördüğünüz burun da değildir.
Burundaki şişlik, yüzün diğer bölgelerine göre daha yavaş ve düzensiz iner. Şişliği en uzun süre burun ucu tutar, kalın cilt ise daha da uzun süre tutar. Şekil altıncı ay ile birinci yıl arasında, bazen daha uzun süre, incelmeye devam eder.
Bunun pratik bir önemi vardır. Sonucunu altıncı haftada değerlendiren hastalar şiş bir burnu değerlendiriyordur. Saygın cerrahlar en az on iki ay geçmeden revizyon konuşmaz. Bu bir kaçamak değildir, çünkü burun bu süre dolmadan tamamlanmış olmaz.
Ani bir değişim değil, bir yıl boyunca süren kademeli bir değişim planlayın.
Riskler ve komplikasyonlar
Hiçbir ameliyat risksiz değildir ve bu bölümü atlayan bir sayfaya güvenmemek gerekir. Burun estetiğinin bilinen riskleri şunlardır:
- Estetik açıdan tatmin edici olmayan bir sonuç: Bu ameliyattaki en sık sorun ve revizyon ameliyatlarının var olma nedenidir.
- Nefes alma güçlüğü: Yeni ortaya çıkan veya düzelmeyen bir güçlük. Özellikle yapısal desteğin fazla azaltıldığı durumlarda görülür.
- Asimetri ve şekil düzensizlikleri: Şişlik indikçe görünür hâle gelen küçük farklar. İnce ciltte daha belirgindir.
- Uzun süren şişlik: Özellikle burun ucunda ve özellikle kalın ciltte.
- Uyuşukluk: Burun ucunda ve üst ön dişlerde. Genellikle geçicidir, bazen uzun sürebilir.
- Kanama, enfeksiyon ve kötü iz oluşumu: Nadirdir, ancak görülür.
- Septum perforasyonu: Burun orta bölmesinde delik oluşması. Nadirdir ve ek ameliyat gerektirebilir.
- Geç dönem yapısal değişiklik: Desteğin yetersiz olduğu durumlarda yıllar sonra ortaya çıkan çökme veya şekil bozukluğu.
- Anestezi ve tromboz (pıhtı) riskleri: Her genel anestezide olduğu gibi.
Revizyon burun estetiği
Burun estetiğinde ek ameliyat oranı çoğu estetik ameliyattan daha yüksektir. Yayımlanmış revizyon oranları çalışmalar ve bu oranları bildiren cerrahlar arasında büyük farklılık gösterir ve hiçbir rakam kesinleşmiş bir gerçek gibi sunulmamalıdır. Ancak dürüst her değerlendirme bu oranı sıfırın oldukça üzerinde gösterir. Revizyonu uzak bir ihtimal olarak değil, gerçek bir olasılık olarak düşünerek plan yapmalısınız.
Revizyon, ilk ameliyattan daha zordur. İlk cerrahınızı seçmeden önce bilmeniz gereken nedenleri şunlardır:
- Önceki ameliyattan kalan skar dokusu anatomiyi bozar ve diseksiyonu daha az öngörülebilir hâle getirir.
- Septum kıkırdağı çoğu zaman daha önce kullanılmıştır. Bu nedenle greftlerin kulaktan veya kaburgadan alınması gerekir.
- Fazla alınmış doku basitçe yerine konamaz, yeniden inşa edilmesi gerekir.
Başka bir yerde yapılmış bir ameliyatın revizyonunu düşünüyorsanız, mümkünse ilk ameliyatınızın notunu getirin. Neyin yapıldığını ve neyin alındığını bilmek planı önemli ölçüde değiştirir.
Ve on iki ayın tamamını bekleyin. Hâlâ oturmakta olan bir burnu ameliyat etmek, kimsenin öngöremeyeceği ikinci bir sonuç doğurur.
Ameliyat için şehir dışından veya yurt dışından İstanbul’a geliyorsanız
Kliniğimize Türkiye’nin farklı şehirlerinden ve İngiltere, İrlanda, Almanya, Fransa, Körfez ülkeleri gibi pek çok yerden hasta geliyor. Ameliyat için seyahat etmek çok sayıda kişinin verdiği makul bir karardır. Aynı zamanda yaşadığınız yerde olacağınız bir ameliyata göre daha fazla planlama gerektiren bir karardır. Aşağıdaki maddeler, atlandığında sorun çıkaran noktalardır.
Değerlendirme. Cilt kalınlığı, kıkırdak sağlamlığı ve hava yolu işlevi muayeneyle değerlendirilir. Fotoğraf bunun yerini tutmaz. Planınız kesinleşmeden önce yüz yüze muayene bekleyin. Yalnızca fotoğraflara bakılarak verilen kesin bir sözü bir kolaylık olarak değil, uyarı işareti olarak görün.
Ne kadar kalmalısınız? Atel ilk hafta içinde çıkarılır. Bundan önce eve dönmek, atelle seyahat etmek ve onu ameliyatınızı yapmamış birine çıkartmak demektir. Dönüşünüzü uçak bileti fiyatına göre değil, atelin çıkarılmasına göre planlayın.
Uçuş ve pıhtı riski. Ameliyat ve uzun uçuşlar ayrı ayrı derin ven trombozu (DVT) riskini artırır. İkisi bir araya geldiğinde risk katlanır. Size verilen hareket ve sıvı alımı önerilerine uyun.
Döndükten sonraki takip. Ameliyat sonrası rutin bakım tedavinin bir parçasıdır, isteğe bağlı bir ek değildir. Yola çıkmadan önce altıncı hafta ve birinci yıl kontrollerinizi kimin yapacağını netleştirin. Yaşadığınız yerdeki sağlık kurumları, başka bir yerde yapılmış özel bir ameliyatın rutin takibini veya revizyonunu üstlenmek zorunda değildir. Gerçek bir acil durumda ise sizi tedavi ederler. Planınızı onların takibi üstleneceği varsayımına dayandırmayın.
Revizyon koşullarını yazılı alın. Bir komplikasyon veya tatmin edici olmayan bir sonuç ek ameliyat gerektirirse ne olacağını önceden netleştirin: Ameliyatı kim yapacak, nerede yapılacak ve masrafı kim karşılayacak. Kapora ödemeden önce bunu yazılı olarak alın. Revizyon oranı daha yüksek olduğu için bu, burun estetiğinde neredeyse tüm diğer ameliyatlardan daha önemlidir.
Bu bir tatil değil, iyileşme süreci. Ameliyatı izleyen günlerde güneş, alkol ve gezmek iyileşmeyi olumsuz etkiler. Özellikle güneş şişliği artırır. Bir cerrahi seyahat ile tatil farklı şeylerdir.
Kayıtlarınız. Ameliyat notunuzu ve taburculuk talimatlarınızı yanınızda götürün. İleride revizyon gerekirse, ameliyatı yapacak kişi tam olarak neyin yapıldığını bilmek isteyecektir.
Cerrah seçimi
Sıfatlara değil, uzmanlık belgesine bakın. Cerrahın hangi ülkede, hangi uzmanlık siciline kayıtlı olduğunu sorun ve bunu bağımsız olarak doğrulayın.
Toplam ameliyat sayısını değil, özellikle kaç burun estetiği yaptığını sorun. Burun estetiği, plastik cerrahi içinde bir yan dal gibidir ve öğrenme eğrisi uzundur.
Revizyon oranını sorun ve revizyon oranı olmadığını söyleyen herkese şüpheyle yaklaşın.
Ameliyat günü sizi kimin ameliyat edeceğini sorun. Bazı kliniklerde bu, muayene olduğunuz kişi değildir.
Karar vermeden önce planı görmek isteyin: Önerilen teknik, greft gerekip gerekmeyeceği ve gerekirse nereden alınacağı ve burnunuzda özellikle neyin değişeceği.
Baskıya karşı dikkatli olun. Süreli fiyat teklifleri, kararın aynı gün beklenmesi veya ameliyatı gezi turuyla bir arada sunan paketler, ticari önceliklerin tıbbi önceliklerin önüne geçtiğinin işaretleridir.
Burun estetiği hakkında sık sorulan sorular
Burun estetiği iz bırakır mı?
Kapalı teknikte dışarıda hiç iz kalmaz. Açık teknikte burun delikleri arasındaki kolumellaya küçük bir kesi yapılır ve bu iz çoğu kişide iyileştikten sonra zor fark edilir. İki teknik de burnun görünen yüzeyinde iz bırakmaz.
Burun estetiği acıtır mı?
Ameliyat genel anestezi altında yapılır. Sonrasında çoğu hasta ağrıdan çok basınç ve tıkanıklık tarif eder ve süreci beklediğinden daha kolay bulur.
Burun estetiğinden sonra ne zaman işe dönebilirim?
Çoğu kişi atel çıkarıldıktan ve morlukların büyük kısmı geçtikten sonra, yedi ila on gün içinde masa başı işe döner.
Burun estetiğinden sonra ne zaman spor yapabilirim?
Hafif yürüyüşe birkaç gün içinde başlanabilir. Yorucu egzersiz, temas sporları ve burna darbe alma riski taşıyan her şey genellikle dört ila altı hafta kısıtlanır.
Burun estetiği nefes almamı düzeltir mi?
Çoğu zaman evet. Septum eğriliği, büyümüş burun etleri ve burun kanadı çökmesi düzeltilebilir. Bu genellikle estetik işlemle aynı ameliyatta yapılır. Görünüm için gelmiş olsanız bile nefes alma güçlüğünüzü cerrahınıza söyleyin.
Burun estetiğinden sonra ne zaman gözlük takabilirim?
Kemikler iyileşirken takamazsınız. Burun sırtına oturan gözlükler kemiklerin yerini değiştirebilir. Ne zaman takabileceğinizi cerrahınız size söyleyecek ve bu süre içinde genellikle bantlama veya yanaklara dayanan alternatif bir çözüm önerecektir.
Burun estetiği sonuçları ne kadar kalıcı?
Yapısal değişiklik kalıcıdır. Burun yüzün geri kalanıyla birlikte yaşlanmaya devam eder ve kıkırdak on yıllar içinde sertleşir. Bu nedenle görünüm zamanla değişir, ancak yapılan şekillendirmenin kendisi geri dönmez.
Burun estetiğinin son hâlini ne zaman görürüm?
Altıncı ay ile birinci yıl arasında, kalın ciltte bazen daha geç. Burun ucu en son oturan bölgedir.
Başka bir yerde burun estetiği oldum ve sonuçtan memnun değilim. Ne yapmalıyım?
Burun o süreden önce hâlâ değişmeye devam ettiği için ilk ameliyattan sonra en az on iki ay bekleyin. Mümkünse ameliyat notunuzu edinin. Ardından bir muayene ayarlayın. Revizyonun önerilip önerilmeyeceği ve gerçekçi olarak neler sağlayabileceği, geriye kalan yapıya bağlıdır.
Muayene randevusu
Burun estetiği düşünüyorsanız, atılacak en faydalı adım kapsamlı bir değerlendirmedir: Burun yapınızın, cildinizin ve hava yolunuzun muayenesi, anatominizin neyi destekleyip neyi desteklemeyeceğine dair dürüst bir görüşme ve evinize götürüp üzerine düşünebileceğiniz bir plan.
Op. Dr. Feryal Yıldız ile muayene randevusu almak için kliniğimize ulaşabilirsiniz. Ameliyat olma zorunluluğunuz yoktur ve aynı gün karar vermeniz beklenmez.
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişisel tıbbi tavsiye yerine geçmez. Ameliyata uygunluk ancak uzman bir cerrahın muayenesi sonrasında belirlenebilir. Ameliyat yalnızca yetişkinlere yapılır. 18 yaş altındaki kişilere estetik işlem uygulanmamaktadır


